Bài viết dự thi “Giải Báo chí về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) tỉnh Hưng Yên lần thứ IV - năm 2026”

Tấm ảnh tôi lưu giữ về cụ Nguyễn Văn Tích ở thôn 3, xã Vũ Quý, tỉnh Hưng Yên, thượng thọ 97 tuổi đời, 75 năm tuổi Đảng…Trên ngực áo lấp lánh Huân chương Quân công hạng Ba, nhiều Huân chương kháng chiến và Huân chương chiến công, tấm bằng vinh danh Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích là tấm gương sáng về tinh thần trung với Đảng, hiếu với dân.

LẤP LÁNH HUÂN CHƯƠNG CHIẾN CÔNG

Năm 2026 này, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích ở thôn 3, xã Vũ Quý, tỉnh Hưng Yên, thượng thọ 97 tuổi, 75 năm tuổi Đảng, được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trước ngày nhận vinh danh mới, trên ngực áo của người cựu chiến binh già đã lấp lánh tấm huân chương Quân công hạng Ba, nhiều Huân chương Kháng chiến và Huân chương Chiến công, tấm bằng vinh danh huy hiệu 75 năm tuổi Đảng, huy hiệu hội viên Hội Cựu chiến binh Việt Nam.

 Tôi vinh hạnh được cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích mời tham quan phòng truyền thống “Bảo tàng” ắp đầy kỷ niệm, chiến công được Đảng, Nhà nước và Quân đội vinh danh cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích… Bức ảnh Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích và đồng đội đón Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm và động viên cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn tên lửa 263 Anh hùng. Bức ảnh Trung đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích ngồi xe danh dự dẫn đầu lực lượng tên lửa Phòng không Quân đội Nhân dân Việt Nam tham gia diễu binh biểu dương lực lượng ngay sau chiến thắng lịch sử của dân tộc 30/4/1975 tại thành phố Hồ Chí Minh…Gian “Bảo tàng” dành riêng cho cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích với ba mươi hai năm quân ngũ, hiếm người lính nào lại có được phòng trưng bày kỷ vật, ký ức, kỷ niệm thời quân ngũ như cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích.

Mấy ai có được gian “Bảo tàng” như thước phim tự hào về những năm tháng tham gia cách mạng, tham gia đấu tranh giành chính quyền ở huyện lỵ Vũ Tiên. Tháng 10 năm 1950, Nguyễn Văn Tích nhập ngũ trở thành chiến sĩ của Đại đội Đề Thám, bộ đội tỉnh Thái Bình rồi là chiến sĩ Trung đoàn 50, Quân khu Tả Ngạn; đêm đêm cùng đồng đội mật phục bốt giặc Pháp khu bến đò Nhật Tảo, huyện Hưng Nhân, tham gia trận công đồn bốt Cầu Vật tháng 11 năm 1953, tham gia bảo vệ lực lượng chuyển thóc gạo vào chiến khu và đưa vũ khí về trang bị cho lực lượng vũ trang của tỉnh. Trang nhật ký chiến binh của mình, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích viết:

 “…Súng máy, súng máy, súng máy

 Anh với tôi đoàn kết chặt như thành

 Khi ra trận tuyến ta cùng tiến

 Cùng sát cánh bên nhau lập chiến công”.

Hai năm sau ngày nhập ngũ, Nguyễn Văn Tích vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng. Đầu năm 1953, cụ Nguyễn Văn Tích cùng đồng đội Trung đoàn 50 rời chiến trường tỉnh Thái Bình vào tỉnh Thanh Hóa thực hiện nhiệm vụ chỉnh quân, chuẩn bị tham gia chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ kết thúc cũng là thời điểm bước ngoặt trong cuộc đời quân ngũ của cụ Tích: được bổ sung sang binh chủng pháo binh, được bổ nhiệm làm Đại đội trưởng Đại đội 12, Lữ đoàn pháo binh 368 và được cử sang Trung Quốc học tập kỹ thuật pháo binh. Năm 1967, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích được cử sang Liên Xô học chuyên ngành tên lửa, hơn một năm sau trở về nước được giao đảm trách nhiệm vụ chỉ huy Tiểu đoàn 56 Tên lửa bảo vệ Thủ đô.

Cầm và đưa cho tôi cuốn “Lịch sử Trung đoàn Tên lửa 263” của Quân chủng Phòng không - Không quân, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích tự hào: “Một thời trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 56, Trung đoàn Tên lửa 263, tôi đã chỉ huy trận đánh “đã nhấn nút là máy bay giặc Mỹ phải rơi”. Cụ Tích kể lại: Trưa ngày 27/4/1969, Trung đoàn trưởng Tạ Lộc lệnh cho các tiểu đoàn vào cấp 1 và khi đường bay của 147s địch hướng về phía trận địa Tiểu đoàn 56, ngay lập tức tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích ra lệnh mở máy đài 1. Khi máy bay địch vào cách trận địa 60 km, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích ra lệnh cho đài 2 phát sóng, do được chỉ thị mục tiêu tốt nên đài 1 phát hiện máy bay địch ở cự ly 30 km và đài 2 cũng phát hiện mục tiêu ở cự ly 28 km độ cao 900 mét. Tình huống diễn ra đúng phương án tác chiến. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích ra lệnh cho sĩ quan điều khiển Phạm Hùng nhấn nút phóng một quả đạn và trong vài tích tắc, chiếc máy bay không người lái 147s của giặc Mỹ bốc cháy và rơi ngay tại chỗ. Đây là trận đánh xuất sắc thứ ba do Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích chỉ huy, với chỉ một quả đạn được phóng và một máy bay Mỹ bị bắn rơi. Tiểu đoàn 56 trở thành đơn vị dẫn đầu của Trung đoàn 263 trong bảng vàng chiến công đánh máy bay trinh sát không người lái tầm thấp của giặc Mỹ. Những năm 1971, 1972, trên cương vị Trung đoàn phó, Trung đoàn Tên lửa Phòng không 263, Nguyễn Văn Tích đã cùng tập thể chỉ huy trung đoàn tập trung nghiên cứu, tìm cách phân biệt được nhiễu máy bay B52 với nhiễu máy bay chiến thuật đi kèm, xác định chính xác dải nhiễu của máy bay B52 để nhấn nút tiêu diệt. Ngày 22 tháng 11 năm 1972, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích cùng phó Chính ủy Cù Sỹ Điện trực tiếp chỉ huy Trung đoàn thực hành thắng lợi trận đánh máy bay B52 của không lực Hoa Kỳ khi vào xâm phạm bầu trời và đánh bom khu vực các huyện Đô Lương, Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Sau chiến công đặc biệt xuất sắc của Trung đoàn Tên lửa 263, Quân chủng Phòng không - Không quân có thêm kinh nghiệm phổ biến cho toàn lực lượng trong trực ban chiến đấu, cách đón bắt mục tiêu địch trên màn hiện sóng, đặc điểm tín hiệu B52 trên nền nhiễu, thời cơ ra lệnh nhấn nút điều khiển tên lửa đánh máy bay B52 đạt hiệu suất chiến đấu cao. Chỉ trong năm 1973,          Trung đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích chỉ huy đơn vị đánh nhiều trận với “giặc trời” của Mỹ, lập chiến công xuất sắc, bắn rơi 4 pháo đài bay B52 trên bầu trời khu bốn. Trong mười năm gắn bó với Trung đoàn tên lửa 263, Quân chủng Phòng không - Không quân Việt Nam và đi suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Văn Tích đã cùng đồng đội chiến đấu và chỉ huy chiến đấu 294 trận; đơn vị đã bắn rơi 67 máy bay Mỹ, trong đó có 9 pháo đài bay B52. Vinh dự nhất trong cuộc đời quân ngũ, ngày 15 tháng 5 năm 1975 Trung đoàn trưởng Nguyễn Văn Tích được ngồi trên xe chỉ huy dẫn đầu Trung đoàn tên lửa 263, Quân chủng Phòng không - Không quân tham gia diễu hành, diễu binh biểu dương lực lượng Quân giải phóng miền Nam chào mừng ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Bắc Nam sum họp một nhà. Đó là dấu ấn sâu đậm, kỷ niệm không thể nào quên của cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích, được thu gọn trong gian “Bảo tàng” dành cho riêng ông.

ĐỜI THƯỜNG TỎA SÁNG PHẨM CHẤT BỘ ĐỘI CỤ HỒ

Sau 32 năm chinh chiến qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ gian khổ, ác liệt và vô cùng vĩ đại của dân tộc, tiếp đó là chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Năm 1982, Trung tá Nguyễn Văn Tích được Đảng, Nhà nước và Quân đội cho nghỉ hưu, trở về cuộc sống đời thường ở xã Vũ Quý, huyện Kiến Xương, nay là xã Vũ Quý, tỉnh Hưng Yên. Chưa đủ một năm xếp ba lô nghỉ ngơi, năm 1983 cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích tiếp tục gánh vác nhiệm vụ của người   đảng viên, người lính Cụ Hồ trên vị trí mới, trận tuyến mới, được chi bộ tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi bộ thôn. Hai năm sau, được tín nhiệm gánh vác nhiệm vụ Phó Bí thư Đảng ủy xã Vũ Quý trong nhiệm kỳ từ năm 1986 đến năm 1990, gương mẫu trong cuộc sống, tận tụy, trách nhiệm trong công việc, thực sự là tấm gương sáng cho cán bộ trẻ của xã Vũ Quý noi theo. Khi tuổi đã cao, không tham gia công tác Đảng, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích được các cựu chiến binh tín nhiệm bầu giữ chức Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã. Bằng trải nghiệm thực tế rèn luyện và chiến đấu trong Quân đội, bằng sự khiêm tốn, đức độ, luôn sâu sát trong công việc, gần dân, hiểu dân, nhiệm vụ gì, cương vị nào cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích cũng được cán bộ và nhân dân xã Vũ Quý tin yêu, mến phục về tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy cống hiến cho Đảng bộ và cho Nhân dân địa phương.

Dưới nếp nhà của cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích luôn sáng đẹp phẩm chất người lính Cụ Hồ. Phòng lưu giữ những kỷ vật, kỷ niệm thời quân ngũ, nơi trang trọng là tấm ảnh Bác Hồ kính yêu, ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, kế đó là tấm chân dung di ảnh người con trai cả, liệt sĩ Nguyễn Mạnh Chiến. Năm 1968, khi ông đang chỉ huy đơn vị chiến đấu trong chiến trường Khu 4, Nguyễn Mạnh Chiến vừa tròn 18 tuổi đã gửi thư cho bố và gửi kèm theo đơn tình nguyện xin đi bộ đội. Nhận thư của con, ông nói rằng mình bị mất ngủ mấy đêm liền, nhưng tôn trọng chí trai của con, ông đã không ngăn cản mà viết thư về động viên con vào bộ đội, chăm chỉ rèn luyện sức khỏe, kỹ, chiến thuật để ra chiến trường đánh giặc giỏi. Năm 1971, người con yêu quý Nguyễn Mạnh Chiến của ông đã hy sinh và nằm lại đất rừng Tây Nam của Tổ quốc, cho đến nay chưa tìm thấy hài cốt. Nếp nhà của cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích hôm nay là “di ảnh” người bạn đời thủy chung Nguyễn Thị Phô, đã đảm trọn việc gia đình cho ông yên tâm 32 năm vững bước quân hành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ba người con đều yên bề gia thất, con trai thứ hai, Nguyễn Mạnh Thắng, làm Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Tổng hợp Thắng Liên - một địa chỉ uy tín trong kinh doanh ở địa bàn xã Vũ Quý, tỉnh Hưng Yên; vợ của Nguyễn Mạnh Thắng là Nguyễn Mai Liên, hai khóa liên tục là đại biểu HĐND huyện Kiến Xương, đồng thời là Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thái Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nữ doanh nhân tỉnh. Nay thế hệ thứ ba trong nếp nhà cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích, cháu dâu Bùi Thị Hải Yến, được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND huyện Kiến Xương nhiệm kỳ 2021 - 2026. Nếp nhà của cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích còn là sự tỏa sáng tâm đức thiện nguyện theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ. Phần cuối của bài viết này xin được nhắc lại tâm đức của người lính Cụ Hồ Nguyễn Văn Tích với Tổ quốc và quê hương. Năm 2014, giàn khoan Hải Dương 981 xâm hại thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, hằng ngày theo dõi thông tin thời sự, thấy các chiến sĩ Cảnh sát biển và ngư dân Việt Nam phải đối mặt với gian khổ, hiểm nguy, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích đã quyết định rút tiền tiết kiệm từ lương hưu 30 triệu đồng, trực tiếp trao cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh chuyển tới các cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ giữ gìn biển, đảo của Tổ quốc. Noi gương việc làm của bố, gia đình con trai là Nguyễn Mạnh Thắng đã làm 100 bức tranh có nội dung tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo gửi tặng các trường mầm non trong tỉnh. Chia sẻ cùng đồng bào các tỉnh miền Trung bị lũ lụt thiên tai tàn phá, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích ủng hộ 10 triệu đồng, khi dịch COVID - 19 hoành hành đất nước lại thêm lần nữa cụ Tích nêu gương ủng hộ quỹ phòng chống Covid - 19 số tiền 15 triệu đồng. Năm 2020, Bộ Quốc phòng gửi quà tặng cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích 3 triệu đồng vì đã trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông đã đem phần quà tặng của Bộ Quốc phòng tặng nhân dân thôn 2 xã dựng nhà văn hóa thôn. Trong quân ngũ thì không sợ gian khổ, hy sinh, cùng đồng đội chiến đấu lập chiến công đặc biệt xuất sắc, góp phần tỏa sáng Trung đoàn Tên lửa 263, Quân chủng Phòng không - Không quân đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Về đời thường, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích tiếp tục tỏa sáng phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, một đảng viên gương mẫu, một công dân mẫu mực được Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam tặng Bằng khen trong phong trào thi đua “Tuổi cao gương sáng”, ông cũng là một trong những cựu chiến binh tiêu biểu của Hội Cựu chiến binh tỉnh Hưng Yên thực hiện Chỉ thị số 03 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích là tấm gương sáng trọn đời rèn luyện theo gương Bác Hồ vĩ đại.